Jak zacząć chodzić w góry?

Wiesz jak wygląda outdoor w internecie. Zdjęcia o świcie na szczycie, lekki plecak za trzy tysiące złotych, ciało jak z reklamy izotoników. Człowiek patrzy na to i myśli — no tak, ale ja dopiero zaczynam, nie mam kondycji, nie wiem co kupić, nie mam z kim iść.

I w tym miejscu większość ludzi odpuszcza zanim w ogóle wyjdzie za drzwi.

Ten tekst jest dla tych, którzy chcą zacząć, ale mają w głowie za dużo pytań i za mało konkretnych odpowiedzi. Żadnych list "10 rzeczy które musisz mieć". Bez udawania że to prostsze niż jest — i bez niepotrzebnego straszenia.

Czy trzeba być wysportowanym żeby zacząć z outdoorem?

Nie. To jest chyba największy mit który skutecznie zniechęca ludzi zanim jeszcze wyjdą z domu. Forma przychodzi od wychodzenia, nie przed wychodzeniem. Pierwsze wyjście może być godzinny spacer po lesie z lekkim plecakiem. Szlak nie sprawdza kondycji przy wejściu.

Kluczem jest dopasowanie aktywności do obecnej formy — nie do tej wyobrażonej za pół roku. Jeśli nie biegasz, nie zaczynaj od trailu. Jeśli rzadko chodzisz pieszo, nie planuj tygodniowego trekkingu w Alpach jako pierwszego wyjazdu. Zacznij od czegoś co możesz skończyć bez bólu i co sprawi że masz ochotę na drugi raz.

Pierwsze wyjście ma jedno zadanie: sprawić żebyś chciał wyjść drugi raz.

Ile pieniędzy potrzeba żeby zacząć chodzić w na wycieczki w góry?

Na pierwsze wyjście — mniej niż myślisz. Wygodne buty w których dużo chodziłeś (niekoniecznie trekkingowe), ubranie w warstwach (niekoniecznie z membraną), plecak który jest w domu. Coś do picia i jedzenia. To wystarczy na pierwsze kilka wyjść.

Sens inwestowania w sprzęt zaczyna się wtedy, kiedy wiesz że temat cię wciąga i wiesz konkretnie co ci przeszkadza. Mokre nogi po deszczu — wtedy kupujesz buty z membraną. Bolą ramiona — wtedy kupujesz porządny plecak. Zimno na postoju — wtedy myślisz o wełnie merino.

Zakup sprzętu jako odpowiedź na konkretny problem ma sens. Zakup sprzętu "na zapas bo może się przyda" kończy się zazwyczaj szafą pełną rzeczy których nie używasz. Branża outdoorowa bardzo chce żebyś wydawał wcześniej — nie musisz jej słuchać.

Co zabrać na pierwsze wyjście w góry lub na szlak?

Kilka rzeczy których brakuje debiutantom częściej niż sprzętu: sprawdzona prognoza pogody (w górach zmienia się szybciej niż w mieście), naładowany telefon z mapą offline, dodatkowa warstwa na postój nawet jeśli startuje ciepło.

Podstawowa apteczka nie zajmuje miejsca — plastry, bandaż elastyczny, środek odkażający i folia NRC mieszczą się w kieszeni bocznej plecaka i ważą sto gramów. Skręcona kostka albo otarcie od buta zdarza się i zaawansowanym, i debiutantom. Lifesystems ma kompaktowe zestawy pierwszej pomocy zaprojektowane pod takie wyjścia — nic zbędnego, wszystko co może się przydać.

I jeszcze jedno: powiedz komuś gdzie idziesz i kiedy wracasz. Szczególnie jeśli idziesz sam albo w nowe miejsce.

Czy można zacząć z outdoorem jeśli mieszka się w mieście?

Tak, i to jest właśnie dobry punkt startowy. Lasy podmiejskie, parki krajobrazowe, ścieżki za miastem — to też jest outdoor. I to idealne miejsce na pierwsze wyjścia, bo jeśli coś pójdzie nie tak (za ciężko, za zimno, złe buty), jesteś blisko domu.

Polska ma dobrą infrastrukturę szlakową. Praktycznie każde większe miasto ma w promieniu godziny jazdy szlak oznakowany z drogowskazami. Mapy Turystyczne pokazują trasy posortowane po trudności — możesz zacząć od czegoś łatwego i sprawdzić się zanim zaplanowalibyście coś ambitniejszego.

Outdoor nie zawsze wymaga wyjazdu. Wymaga wyjścia.

Czy mogę iść sam w góry?

Samotne wyjście jest zupełnie w porządku, szczególnie na oznakowane szlaki, w dzień, przy dobrej pogodzie. Wielu ludzi odkrywa że chodzenie solo ma swój urok: własne tempo, własna cisza, nikt nie narzeka że za wolno.

Jeśli wolisz towarzystwo — lokalne grupy turystyczne i kluby PTTK organizują wyjścia dla wszystkich poziomów zaawansowania, często bezpłatnie lub za symboliczną składkę. Na Facebooku znajdziesz grupy outdoorowe praktycznie w każdym większym mieście. Tam możesz znaleźć kompana do wędrówek. Pamiętaj o zachowaniu ostrożności szczególnie przy pierwszym spotkaniu.

Skąd wiedzieć czy outdoor jest dla mnie?

Po dwóch-trzech wyjściach będziesz wiedzieć. Albo będziesz myśleć o kolejnym wyjściu kiedy siedzisz w biurze- albo poczujesz ulgę, że wróciłeś do domu będzie ona większa niż chęć na powtórkę.

Jeśli to pierwsze- to jest sygnał. Nie, żeby od razu wydawać tysiące, ale żeby zacząć myśleć o tym co konkretnie ci przeszkadzało. Buty które przepuszczają wodę, plecak który uwiera, zimno na postojach — każdy z tych problemów ma konkretne rozwiązanie i konkretny produkt który go rozwiązuje. 

Właściwa kolejność jest taka: najpierw wyjdź, sprawdź czy chcesz wychodzić, potem inwestuj w sprzęt, który sprawi że kolejne wyjścia będą lepsze. Jedno konkretne działanie na dziś: znajdź szlak w promieniu godziny od domu i zaplanuj wyjście na najbliższy weekend z tym co masz.

Checklista — co zabrać na wędrówkę w góry

Ubrania i buty:

• buty z dobrą podeszwą (najlepiej z membraną jeśli możliwe)
• skarpety bez szwów lub wełniane merino (nie bawełniane)
• oddychające spodnie lub legginsy trekkingowe
  
• warstwa mid — polar lub bluza
• kurtka przeciwdeszczowa lub wiatrówka
• czapka i rękawiczki (nawet latem, w górach)

Plecak:

• woda — minimum 1,5 l na dzień, lepiej 2 l
• jedzenie — kanapki, orzechy, baton energetyczny, coś słodkiego
• apteczka — plastry, bandaż elastyczny, środek odkażający, folia NRC
• powerbank i kabel do telefonu
• mapa offline lub aplikacja z trasą (Mapy Turystyczne, Komoot)
• latarka lub czołówka

Dokumenty i kontakt:

• telefon naładowany do pełna
• karta EKUZ jeśli idziesz za granicę
• informacja dla kogoś bliskiego — gdzie idziesz, kiedy wracasz

Opcjonalnie ale warto:

• kijki trekkingowe (odciążają kolana na zejściach)
• krem z filtrem
• płyn na komary i kleszcze